Κάποτε ο τζόγος ,αποτελούσε δραστηριότητα των ενηλίκων, εφόσον ήταν απαραίτητη η φυσική παρουσία. Οι καιροί της τεχνολογίας δημιούργησαν την ραγδαία ανάπτυξη του διαδικτυακού στοιχηματισμού.[1]. Η εξάρτηση από τα τυχερά παιχνίδια και στοιχηματισμό στους εφήβους αποτελεί σοβαρή συμπεριφορική εξάρτηση, που συχνά παραμένει σε κρύπτη μέχρι να αναδυθούν οι σοβαρές συνέπειες.
1. Στατιστικές μελέτες και εύκολη πρόσβαση
Στη χώρα μας τα νούμερα των στατιστικών είναι αποθαρρυντικά και φυσικά ανησυχητικά. Πρόσφατη έρευνα της ESPAD καταγράφει ένα ποσοστό 36%, μαθητών της Α’ Λυκείου να έχουν εμπλακεί σε εγχρήματο στοιχηματισμό μέσα σε έναν(1) χρόνο.[2]. Ορισμένες μελέτες στην Ελλάδα, τοποθετούν το ποσοστό του εθισμού/εξάρτησης περίπου στο 7% των εφήβων, ενώ εκτιμήσεις στις χώρες της Δύσης παρουσιάζουν παθολογική ή προβληματική ενασχόληση με τον τζόγο το 1% εως 10% των εφήβων[1],[2]
Κατά την περίοδο της πανδημίας, το φαινόμενο ήταν στην αρχή του. Τα επόμενα έτη, υπήρξε μία κλιμάκωση του διαδικτυακού στοιχήματος, δίνοντας με αυτό τον τρόπο στους ανήλικους την δυνατότητα να αναχαιτίσουν τους φυσικούς περιορισμούς της ηλικίας, κάνοντας χρήση λογαριασμών ενηλίκων ή μηχανισμών πληρωμών που δεν είχαν τον επαρκή έλεγχο.
2. Επιπτώσεις του Εθισμού στον Ανήλικο
Ο εφηβικός εγκέφαλος αναπτύσσεται και διαμορφώνει ταυτότητα. Η εξάρτηση από τον τζόγο, μπορεί να προκαλέσει καταστροφικές συνέπειες
Ψυχολογικές και Συναισθηματικές Επιπτώσεις:
- Άγχος και Κατάθλιψη:Η διαρκής αναζήτηση χρημάτων και η αίσθηση απώλειας ελέγχου οδηγούν σε υψηλά επίπεδα άγχους, ευερεθιστότητας, και συχνά σε συμπτώματα κατάθλιψης [3].
- Κοινωνική Απομόνωση:Ο έφηβος που εμπλέκεται στον διαδικτυακό τζόγο, αποσύρεται από τις υγιείς κοινωνικές δραστηριότητες και σχέσεις (φίλοι, αθλητισμός, χόμπι) για να αφιερώσει χρόνο στο παιχνίδι και την χρηματική επιβράβευση [3].
- Απόπειρες Αυτοκτονίας:Σε ακραίες περιπτώσεις, η οικονομική απόγνωση και η ψυχολογική πίεση έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο για αυτοκτονικό ιδεασμό [4].
Ακαδημαϊκή και Κοινωνική Επίδοση:
- Σχολικές Αποτυχίες:Η έντονη ενασχόληση με τον τζόγο οδηγεί σε έλλειψη συγκέντρωσης, απουσίες και πτώση της σχολικής επίδοσης [5].
- Παραβατική Συμπεριφορά:Η ανάγκη για χρήματα ωθεί τους ανηλίκους να λένε ψέματα, να κλέβουν από την οικογένεια ή να εμπλακούν σε παραβατικές πράξεις καθώς και στην αναζήτηση χρημάτων από τοκογλύφους με τις γνωστές συνέπειες. [3].
Οικογενειακό Περιβάλλον
Επακόλουθο της εξαρτητικής συμπεριφοράς του ανηλίκου στην οικογένεια, είναι η δημιουργία δυσφορικών σχέσεων με συνεχείς συγκρούσεις και με έντονο το αίσθημα της δυσπιστίας[4]
3. Παράγοντες Κινδύνου και Προφίλ
Ποιοί είναι οι παράγοντες που εντείνουν την πιθανότητα ένας ανήλικος να αναπτύξει εξαρτητική συμπεριφορά με το τζόγο:
Οικογενειακό Ιστορικό: Ύπαρξη προβλήματος εξάρτησης (τζόγος, ουσίες, αλκοόλ) σε μέλη της οικογένειας [5].
Ψυχολογικοί Παράγοντες: Χαμηλή αυτοεκτίμηση, αγχώδεις διαταραχές, ή κατάθλιψη, όπου ο τζόγος χρησιμοποιείται ως μηχανισμός διαφυγής από τα αρνητικά συναισθήματα [3].
Γνωστικές Διαστρεβλώσεις: Η λανθασμένη αντίληψη ότι μπορεί να προβλεφθεί ή να ελεγχθεί το αποτέλεσμα (η “ψευδαίσθηση του ελέγχου” π.χ. ‘’μπορώ να το ελέγξω’’) [6].
4. Μπορεί να προληφθεί; Τι μπορει να γίνει τώρα;
Σίγουρα, για να αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση, απαιτείται συντονισμός του μηχανισμού της οικογένειας πρωτίστως και δευτερευόντως το σχολείο ,η πολιτεία. Μόνο αν ΄΄ ακούσουν΄ οι ενήλικες ,τι βρίσκεται πίσω από αυτή την εξαρτητική συμπεριφορά, θα μπορέσουν να φέρουν το παιδί στη θεραπεία.
Οικογένεια. Οι γονείς οφείλουν να συζητήσουν με τα παιδιά τους για τους κινδύνους της εξάρτησης από τον τζόγο, όπως συζητούν για οποιαδήποτε εξάρτηση μπορεί να φέρει σε κίνδυνο την σωματική και ψυχική τους υγεία(χρήση ουσιών, αλκοόλ κ.λ.π)
Χρήματα: Εκπαίδευση για την αξία του χρήματος, τη διαχείριση του χαρτζιλικιού και την αποφυγή χρήσης του για τυχερά παιχνίδια [7].
Διαδίκτυο: Χρήση λογισμικού γονικού ελέγχου [7].
Θεραπευτική Αντιμετώπιση: Όπως κάθε εξαρτητική συνθήκη που παρεισφρύει μέσα σε μία οικογένεια, έτσι και σ’ αυτή την περίπτωση, θεωρείται απαραίτητη η Συμβουλευτική Εξαρτήσεων από ειδικό για τον εξαρτημένο και για την οικογένεια Ψυχοεκπαιδευτικές συνεδρίες.
